Το εμπορικό δίκαιο αποτελεί ειδικό κλάδο του ιδιωτικού δικαίου και έχει ως αντικείμενο τη ρύθμιση του εμπορίου. Διακρίνεται σε Εθνικό και Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο και βρίσκονται σε στενή σχέση μεταξύ τους. Περιλαμβάνει τους κανόνες του δικαίου οι οποίοι σχετίζονται με τις εμπορικές πράξεις και τους εμπόρους. Ενώ, αποτελεί το σύνολο των κανόνων, διατάξεων και αρχών, με τους οποίους ρυθμίζονται οι νομικές πτυχές των εμπορικών σχέσεων και ανταλλαγών.

Σκοπός του εμπορικού δικαίου είναι η ανάπτυξη του εμπορίου και η προστασία των εμπόρων και των συναλλασσόμενων με αυτούς. Με την έννοια εμπόριο αναφερόμαστε στο σύνολο διαδικασιών που, με στόχο το οικονομικό κέρδος, λαμβάνουν μέρος στη ριψοκίνδυνη κερδοσκοπική διαμεσολάβηση στην κυκλοφορία των λεγόμενων οικονομικών αγαθών. Επιπρόσθετα, με την έννοια έμπορος αναφερόμαστε σε όποιον ασκεί εμπορικές πράξεις και έχει ως επάγγελμα την εμπορία, σύμφωνα, πάντα, με τον εμπορικό κώδικα.

Το εμπορικό δίκαιο εκτείνεται σε ζητήματα όπως είναι τα δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας, ο ανταγωνισμός, οι εμπορικές εταιρίες, η πτώχευση, τα αξιόγραφα, το χρηματιστήριο, οι τράπεζες, οι εμπορικές συμβάσεις κλπ. Ειδικότερα, το εμπορικό δίκαιο υποδιαιρείται σε διάφορους κλάδους :

– το δίκαιο των εμπορικών πράξεων και των εμπόρων, που είναι γνωστό ως γενικό μέρος

– το δίκαιο των εταιριών

– το δίκαιο των αξιογράφων

– το πτωχευτικό δίκαιο και δίκαιο εξυγίανσης των επιχειρήσεων

– το ασφαλιστικό δίκαιο

– το δίκαιο των εμπορικών συμβάσεων που δεν παρουσιάζουν νομοθετική αυτονομία

– το ναυτικό δίκαιο

– το δίκαιο των μεταφορών

Το εμπορικό δίκαιο αποτελείται από κανόνες του κοινού νομοθέτη και οι πηγές του είναι ο νόμος, το εμπορικό έθιμο, οι διεθνείς συμβάσεις και οι εμπορικές συνήθειες (εμπορικά συναλλακτικά ήθη). Επιπλέον, παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, που το καθιστούν ειδικό κλάδο του ιδιωτικού δικαίου, όπως ο ενδοτικός χαρακτήρας των διατάξεων του, η αυξημένη προστασία του τρίτου, το αναιτιώδες των ενοχών που γεννιούνται από τις εμπορικές συναλλαγές, η συλλογική ικανοποίηση των δανειστών σε περίπτωση εμπορικής αφερεγγυότητας,

Πάντως σήμερα παρουσιάζει μια τάση διεθνούς ομοιομορφίας μέσα από την υιοθέτηση κοινών συμβατικών πλαισίων ή ρητρών που οδηγούν σε σύγκληση των εφαρμοζόμενων νομικών καθεστώτων στο ίδιο είδος συναλλαγών.

Η χρησιμοποίηση υπηρεσιών δικηγόρου στις εμπορικές συναλλαγές είναι πολύ συνήθης και σκόπιμη για την προστασία των μερών αλλά και των γενικά των συναλλαγών.

Η ανάμειξη του δικηγόρου «προληπτικά» στις συναλλαγές είναι οπωσδήποτε πιο αποτελεσματική από την ανάμειξη του μετά την εμφάνιση διαφωνιών και άλλων προβλημάτων.

Ο ρόλος του δικηγόρου στις εμπορικές σχέσεις δεν είναι μόνο να προστατεύει «στενά» τα συμφέροντα του εντολέα του αλλά και να διασφαλίζει ότι η εμπορική συναλλαγή θα είναι δίκαιη και δεν θα πάσχει από ασάφειες. Με τον τρόπο αυτό να περιορίζονται οι πιθανότητες να καταλήξει σε ζημιά για το ένα ή το άλλο μέρος και κατ’ επέκταση σε αντιδικία.

Σημαντικό προσόν του δικηγόρου που ασχολείται με εμπορικά θέματα είναι να μπορεί να μπει στην θέση του εμπόρου/επιχειρηματία και να διαβλέπει εκτός από το στενά «νομικό» συμφέρον του εντολέα του, το εμπορικό συμφέρον.